Başka Hikayeler Anlatmak İçin Anlattığımız Hikayeler: Sürdürülebilirlik Raporlamasında İnsanları Unutmayın

Çoğu zaman yüzlerce sayfalık titiz raporlamada görülen tüm bu titiz ölçümler, sürdürülebilirliği ortak çıkarlar alanından uzaklaştırıyor. Sürdürülebilirlik herkes içindir ve herkes tarafından anlaşılmalıdır; ortak anlayış, ortak eylem için ilk adımdır.

Dil, sürdürülebilirlik raporlamasında yeterince dikkat edilmeyen bir faktördür.

On yıl kadar önce, lekelenmiş bir itibardan korkarak, “yeşil” bitmiş ve “mavi” gelmiş gibi görünüyordu. Aynı sıralarda, “sürdürülebilirlik” kelimesi bile ipin ucundaydı, bu Patagonya’nın benimsemeye devam ettiği bir değişiklikti. Günümüzde, market alışverişini bilinçli yapan bireyler “cage free” kullanımının anlamsız olduğunu biliyorlar, “gezen tavuk” aslında satın almak istedikleri yumurtaları anlatıyor. “Rejeneratif”, tam olarak anlaşılmadan anlamsız hale gelebilecek en son umut verici terimdir.

Bu sadece bir greenwashing sorunu değil, aynı zamanda bir dil krizi: Sürdürülebilirliği anlatmak için kullandığımız kelimeler anlamlarını yitirmeye devam ederken, sürdürülebilirlik hakkında nasıl doğru, gerçek ve güvenilir bir şekilde konuşabilir ve bunu rapor edebiliriz?

Yaygın stratejilerden biri sayılara güvenmektir. Raporlama standartları, yatırımcılar ve düzenleyiciler, sürdürülebilirliğin sayısal olarak ölçülmesini ve raporlanmasını gerektirir; çünkü rakamlar kelimelerden daha az şekillendirilebilir görünüyor. Rakamlar kesindir ve kötü aktörlerin kesin verilerin arkasına saklanması daha zordur. Ayrıca karmaşık, küresel kuvvetlerin basit bir şekilde temsil edilebileceğini ve kesin olarak ölçülebileceğini garanti eden bir kontrol hissi sunuyor.

Ancak rakamlar da sürdürülebilirlik temsili için mükemmel bir çözüm değil. Uygulayıcılar, raporlamadaki ince ayarların kötü rakamları iyi gösterebileceğini zaten biliyorlar (özellikle yaygın bir strateji olan Kapsam 3 emisyonlarını atlamak); ancak daha büyük sorun, sayısal temsilin, dilden daha fazla bilgi aktarmanın tarafsız bir yolu olmamasıdır. Örneğin, sera gazı emisyonlarında, CO2e raporlaması günlük ölçümdür; yine de bu figürleri bağlamsallaştırmak veya bunlarla ilişkilendirmek kesinlikle imkansızdır. COVID ölümleri veya hükümet harcamalarıyla ilgili raporlarda görüldüğü gibi, büyük sayıları kavramanın zor olduğunu zaten biliyoruz. Emisyonlarla aynı durum: Sera gazı azaltımının hayati derecede önemli olduğunu bilsek bile, tek gördüğümüz devasa bir sayının biraz daha küçük bir sayıya dönüşmesi olduğunda süreçle herhangi bir bağlantı hissetmek zor. Bu sayılar görünmez gazın ağırlıklarını tanımladığında soyutlama daha da kötüleşir. Herhangi bir sıradan okuyucu, sektöre göre şirket büyüklüğüne göre hangi CO2e miktarının iyi, kötü veya önemsiz olduğunu gerçekten biliyor mu?

Başka hikayeler anlatmak için hangi hikayeleri anlatıyoruz?

Bununla birlikte, sürdürülebilirliği sayısal olarak temsil etmenin asıl sorunu, işletmenin canlılığının sterilize edilmiş olmasıdır. Halk, sürdürülebilirliği yalnızca sayıların farklı sayılara dönüştürüldüğü bir mekanizma olarak görüyor. Bu, bir anlamda ilerlemenin doğru bir muhasebesi olsa bile, duygusal çıkarlar ve insan unsuru kayboluyor. Çoğu zaman yüzlerce sayfalık titiz raporlamayla sunulan tüm bu özenli ölçümün sonucu, sürdürülebilirliğin ortak çıkarlar alanından çıkarılmasıdır. Bunun yerine, yalnızca onu anlamak için gerekli eğitim ve deneyime sahip bir avuç insan tarafından anlaşılan bir uzman söylemi haline gelir. Sürdürülebilirliğin gerçek insanlar üzerinde doğrudan ve ani bir etkiye sahip olduğu gerçeği, kısaltmaların, grafiklerin, ölçütlerin, standartların ve sayıların ötesine geçemez.

Filozof Donna Haraway 2016 tarihli Staying with the Trouble adlı kitabında şöyle der:  

“Başka meseleleri düşünmek için hangi meseleleri kullandığımız önemlidir; diğer hikayeleri anlatmak için hangi hikayeleri anlattığımız önemlidir; Hangi düğümlerin düğüm düğüm attığı, hangi düşüncelerin düşünceleri düşündüğü, hangi açıklamaların açıklamaları tanımladığı, hangi bağların bağ kurduğu önemlidir. Hangi hikayelerin dünyaları, hangi dünyaların hikayeleri oluşturduğu önemlidir.”

Sürdürülebilirlik uygulayıcıları olarak, bu sözlere kulak versek iyi ederiz. Bir bakıma, sera gazı emisyonlarını azaltmak, Pasifik Adalılarını yükselen deniz seviyelerinden kurtarmakla aynı şey. Ancak bu hikayeyi hangi hikayelerin anlattığı önemlidir: Daralan kıyı şeritlerini gösteren bir dizi grafik veya büyük sayıları daha küçük sayılara dönüştürme taahhütleri olarak proje, okuyucuların Adalıların kendilerini içeren hikayeleri gördüklerinden farklı anlaşılır. İnsanları gösterin, isimlerini söyleyin, yüzlerini gösterin, hayallerinin onlardan nasıl alındığını paylaşmalarına izin verin.

Sürdürülebilirlik bir insan meselesidir; hayvanlar ve bitki yaşamı bir yana, insanlar tarafından insanlar için yasalaştırılmıştır. Sürdürülebilirlik yoksullukla ilgilidir, çocuklarla ilgilidir, aileler ve geçim kaynakları, kültürler ve geleneklerle ilgilidir. Sürdürülebilirliğin insanlar için ne kadar önemli olduğunu gösterin ve onu anlaması gereken insanlar, yani herkes için bir anlam ifade etmesine izin verin. Sürdürülebilirlik, “iyi sayı artar, kötü sayı azalır”a indirgendiğinde, insan unsurunu kaybederiz. İklim krizi kötüleşirken, harekete geçmek için duygusal tepkiden doğan aciliyete şimdi ihtiyacımız var.

Ne dil ne de rakamlar tek başına sürdürülebilirlik hikayesinin tamamını aktaramaz ve bu hikayeleri doğru ve iyi anlatmak için her ikisi de gereklidir. Ancak bir sorunun sorulma şekli her zaman ortaya çıkan cevap üzerinde etkilidir; Haraway’e göre, bu hikayeyi anlatmak için hangi hikayeleri anlattığımız önemlidir. Sayılar önemlidir; ancak yaşanmışlıklarını aktardıkları kişilerle ilgili olarak bir anlam ifade edeceklerdir. Sürdürülebilirlik herkes içindir ve herkes tarafından anlaşılmalıdır; ortak anlayış, ortak eylem için ilk adımdır.

Haberi Paylaşın

Share on linkedin
LinkedIn
Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on facebook
Facebook

Sürdürülebilirlik Raporları SDG Map Turkey'de!

SDG Map E-bülten

SDG Map E-Bülten

*
*
*

Kişisel verileriniz, Gizlilik ve Çerez Politikası kapsamında işlenmektedir. Formu doldurarak bu şartları okuduğunuzu ve kabul ettiğinizi onaylıyorsunuz.